Door Jan Kas

Elke week een andere voorganger heeft het voordeel dat het ‘fris op de kansel’ blijft. Als jarenlang dezelfde prediker de diensten leidt, kàn het gebeuren dat je op een gegeven moment weinig nieuws meer hoort. Dat kan. Maar voor de continuïteit van de gemeente is een vaste voorganger juist goed. Hij kent de mensen met hun wel en wee, hij kan daar in de prediking op inhaken, hij houdt er in zijn pastorale zorg rekening mee en een goed contact met de jeugd is ook belangrijk’’, aldus Pullen. ,,Tot nu toe kwam veel op de oudsten neer: het huisbezoek, de bijbelstudies, het kringwerk. Het pastoraat is er door de problemen van deze tijd niet makkelijker op geworden. Dan is een voorganger met veel pastorale ervaring geen luxe.’’

De vrije evangelische gemeente in Scherpenzeel is een streekgemeente met naast leden in Scherpenzeel (ongeveer een derde), ook leden in Barneveld (eveneens circa een derde), Renswoude, Woudenberg, Veenendaal, Leusden en Lunteren, tot in Bunnik en Werkhoven toe. De gemeente is ontstaan uit het evangelisatiewerk van de ‘commissie voor binnenlandse zending’ van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten in Nederland. In 1959 werd begonnen met openluchtsamenkomsten in Scherpenzeel. Er vormde zich een kleine kern, die geregeld de diensten van de vrije evangelische gemeente in Amersfoort bijwoonde. Later werden in Scherpenzeel maandelijks bijeenkomsten gehouden op een doordeweekse avond.

In een stroomversnelling kwam het in 1965 toen ds. W.E. van Petegem bij de landelijke bond ‘predikant voor binnenlandse zending’ werd. Hij kreeg de opdracht één dag per week in Scherpenzeel te werken. Inmiddels werden er ook diensten op zondagmiddag belegd. In december 1965 werd de ‘Vereniging tot stichting van een vrije evangelische gemeente in Scherpenzeel’ opgericht. Al snel werden de diensten van de zondagmiddag naar de -ochtend verplaatst. De belangstelling groeide, zeker toen in 1971 werd begonnen met jeugdwerk.

In 1975 werd de vereniging opgeheven en een zelfstandige gemeente gevormd, die zich aansloot bij de landelijke bond. De gemeente telde toen 29 leden, lange tijd lag het ledental op rond de 100, nu zijn er rond de 75. De vrije-evangelischen kwamen eerder samen in De Heijhorst aan de Holevoetlaan en De Doorslag aan de Molenweg in Scherpenzeel, sinds 1990 heeft de gemeente een eigen gebouw aan de Prinses Marijkelaan, de voormalige aula van de aangrenzende begraafplaats die bewust Opstandingskerk werd genoemd.

Op zondagochtend zijn er in Scherpenzeel circa 100 kerkgangers, leden en een aantal trouwe ‘vrienden’. In de diensten wordt gezongen uit de bundel Opwekkingsliederen en uit de bundel van Joh. de Heer. ,,Meestal is het een mix’’, aldus Pullen, ,,omdat beide soorten liederen in onze gemeente geliefd zijn.’’ De samenzang wordt begeleid door het orgel of door het combo Surrounded van jongeren uit de gemeente.

Sinds 1980 worden er vanuit de ‘Scherpenzeelse’ gemeente diensten belegd in Barneveld, aanvankelijk eens per maand op zaterdagavond, al snel om de veertien dagen op zondagavond. De Veluwehal, het Concertgebouw en het Johannes Fontanuscollege boden onderdak, op het ogenblik wordt de bijzaal van de gereformeerde Bethelkerk benut. ,,Voor de gemeenteleden in Barneveld is het min of meer een tweede dienst’’, zegt Pullen. Van oorsprong waren de Barneveldse samenkomsten evangelisatiediensten. ,,In Barneveld hadden we in 1980 twee bijbelstudiegroepen die het verlangen hadden om het geloof ook met hun omgeving te delen. Er was daar toen nog maar weinig evangelisch geluid. Ik weet niet of we nu nog met diensten in Barneveld zouden beginnen omdat daar nu meer evangelische gemeenten zijn. Dat is ook de reden waarom we nooit een eigen gemeente in Barneveld zijn begonnen, daar hebben we bovendien met het beperkte aantal leden te weinig draagkracht voor.’’

De aanduiding ‘vrije’ in ‘vrije evangelische gemeente’ kan verwarring geven, weet Pullen. ,,’Vrij’ wijst erop dat we een vrije gemeente zijn, volledig autonoom, ook al zijn we aangesloten bij de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten in Nederland. Soms wekt ‘vrij’ bij mensen de indruk dat we vrijzinnig zijn, maar dat is pertinent niet het geval. De beginselverklaring van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten maakt dat anders al snel duidelijk. De Bijbel is voor ons uitgangspunt, van kaft tot kaft. In de beginselverklaring belijden we Jezus Christus, de levende Heer, als onze Verlosser. We geloven dat in Jezus Christus een ieder tot volkomen verlossing kan komen. We kennen geen belijdenisgeschriften, we geloven dat de Bijbel voldoende is om de weg te wijzen waar we als christen voor staan.’’

Onder de vrije-evangelischen in Nederland is binnen de band van de beginselverklaring enige verscheidenheid, wat soms ook deels regionaal bepaald is. Scherpenzeel’ presenteert zich als een ,,reformatorische evangelische gemeente’’. Pullen: ,,De Reformatie van Luther en Calvijn had veel goede elementen in zich die we graag meedragen. ‘Solo Scriptura’ en ‘Sola Fide’, alleen de Bijbel en alleen behoud door geloof, zijn geloofsuitspraken die we met de Reformatie delen. Maar twee punten zijn voor ons ook essentieel, in de geest van de eerste christengemeente: de nadruk op het persoonlijke geloof, dat de gelovige door bekering het persoonlijk eigendom van Jezus Christus is, en het gericht zijn op de wederkomst, dat Jezus vandaag of morgen terug kan komen. En ben je dan bereid om Hem te ontvangen? Die twee zaken krijgen op de Veluwe en in de Valleiregio in reformatorische kring toch minder nadruk.’’

Bijbelstudie en gebed zijn belangrijke elementen in het gemeenteleven. Elke woensdagavond in Scherpenzeel en om de week op donderdag in Barneveld wordt een bijbelgedeelte besproken en worden ervaringen gedeeld. ,,Het is belangrijk voor ons leven als christen om vanuit de Bijbel te weten wat de Heer zegt.’’ Aansluitend is er een bidstond om ,,te bidden voor de wereld waarin wij leven en onze Heer en Heiland te loven en te prijzen’’. Eens in de twee maanden zijn er ook kringavonden om elkaar te ontmoeten en een thema te bespreken.

Pullens echtgenote Alie leidt Deo Favente, het gemengde zangkoor van de gemeente. De naam betekent ‘Met Gods Gunst’. Het koor is opgericht in 1993. De 24 leden zingen gedeeltelijk a capella en ook met muziekinstrumenten, in kerkdiensten en in ouderen- en zorg-centra. Een creatieve club is eens in de twee weken actief in ‘de huiskamer’ in de Opstandingskerk, onder meer om spullen te maken voor bijvoorbeeld een bazaar ten bate van de gemeente. Jongeren in de gemeente organiseren jeugddiensten en praiseavonden.

In het oog springt ook ‘Gezelligheid gezocht’, een activiteit die vijf tot zes keer per jaar plaats heeft. Pullen: ,,In een bijbelstudie ging het over de eerste christengemeente die in de gunst stond bij het hele volk. Dat bracht het gesprek op onszelf: hoe zien de Scherpenzelers ons? Alleen als mensen die op zondag samenkomen en na de kerkdienst wat uitlaatgassen achterlaten? Uit een enquête die we in Scherpenzeel hebben gehouden naar de behoeften is ‘Gezelligheid gezocht’ ontstaan, waarmee we iets voor anderen kunnen betekenen. Mensen zijn welkom om in onze huiskamer ongedwongen anderen te ontmoeten, samen te eten, soms te wandelen, te biljarten, te sjoelen, rummikub te spelen. Gemiddeld komen er rond de vijftien personen, jong en oud. We evangeliseren niet, we lezen wel altijd een stukje uit de Bijbel en bidden bij de maaltijd.’’